Precyzyjne wapnowanie stanowiska przed sadzeniem roślin

10 października 2018

Precyzyjne wapnowanie stanowiska przed sadzeniem roślin

Jednym z najważniejszych zabiegów agrotechnicznych przygotowujących stanowisko do uprawy gatunków jagodowych jest prawidłowo wykonane wapnowanie.

Zabieg ten:

  • optymalizuje odczyn ryzosfery, a co za tym idzie wpływa na pobieranie składników pokarmowych, wzrost, rozwój i funkcjonowanie roślin;
  • stabilizuje strukturę gruzełkowatą gleby;
  • dostarcza do środowiska korzeniowego wapń, będący podstawowym pierwiastkiem budulcowym.

Rośliny wskaźnikowe

Na potrzebę wapnowania stanowiska może wskazywać nasilone występowanie tzw. bioindykatorów gleb, czyli roślin wskaźnikowych. Typowymi bioindykatorami gleb kwaśnych, zlewnych, o nieuregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych są skrzyp polny  (fot.1) oraz szczaw polny (fot. 2).

 

Fot 1. Skrzy polny

Roślina wskaźnikowa gleb kwaśnych- szczaw polny

Fot.2. Szczaw polny

Potrzebę wapnowania najlepiej jednak ustalić na podstawie analizy chemicznej gleby, co pozwala jednocześnie precyzyjnie ustalić dawkę i rodzaj nawozu wapniowego.

Metody analizy gleby

Analizę chemiczną gleby w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej można wykonać dwiema metodami:

  • metodą sadowniczą – odczyn gleby zmierzony w roztworze 1M KCl (pHKCl). Otrzymane wyniki należy porównać do zakresów optymalnych, rekomendowanych dla danego gatunku w tab.1 i na tej podstawie określić konieczność wapnowania.

 

Tab. 1. Zakres optymalnego odczynu gleby w uprawie roślin sadowniczych (wg Kłosowskiego)

Odczyn gleby pH KCl Gatunki
Bardzo kwaśny do 4,5 borówka amerykańska, żurawina
Kwaśny 5,1-6,0 agrest, aronia, malina, truskawka
Lekko kwaśny 6,1- 6,7 jabłoń, grusza, porzeczka
Obojętny 6,8- 7,4 czereśnia, śliwa, wiśnia, morela, brzoskwinia, winorośl, orzech włoski

 

  • metodą ogrodniczą( warzywną) – odczyn gleby mierzony jest w roztworze wody destylowanej. Uzyskane wyniki należy porównać do zakresów z tab. 2. Jest to metoda bardziej miarodajna i użyteczna w diagnostyce żywienia roślin.

 

Tab. 2. Ocena stanu zakwaszenia gleb polowych w oparciu o kwasowość czynną (pHH2O)  i wymienną (pHKCl)

Odczyn gleby pH H2O pH KCl
Bardzo kwaśny do 5,0 do 4,5
Kwaśny 5,0- 6,0 4,5-5,5
Lekko kwaśny 6,0- 6,7 5,5-6,5
Obojętny 6,7- 7,4 6,5- 7,2
Zasadowy powyżej 7,4 powyżej 7,2

Nawozy wapniowe na różne rodzaje gleb.

Rodzaj nawozu wapniowego należy dopasować do aktualnego odczynu oraz klasy bonitacyjnej gleby.

Na glebach lekkich i średnio zwięzłych oraz na stanowiskach wymagających nieznacznego podniesienia odczynu najlepiej sprawdzi się wolno działające wapno węglanowe – CaCO3 (np. Wapniak Koszelowski, Wapniak Kornicki, Agrowap Kreda, Nordkalk Standard Cal).

Na glebach ciężkich oraz na stanowiskach mocno zakwaszonych lepiej sprawdzi się szybciej działające wapno mieszane – CaCO3 + CaO (np. Agrowap Standard).

W przypadku gdy odczyn gleby jest optymalny przy jednocześnie niskiej zawartości wapnia dostępnego dla roślin najlepiej sięgnąć po wapń w formie siarczanowej (np. AgroSulCa, Siarkomag G, Siarkoplon), który dostarcza składnika, natomiast w niewielkim stopniu zmienia odczyn.

Przy zbyt niskim poziomie dostępnego magnezu w glebie do wapnowania należy wybierać wapno magnezowe ( np. Agrowap Magnez).

Na stanowiskach o ubogiej mikroflorze glebowej warto zastosować wapna wzbogacone w kwasy humusowe (np. Agrowap Active, HumoCalk). Dodatek kwasów humusowych aktywuje mikroflorę glebową w bezpośrednim otoczeniu granuli, co korzystnie wpływa na tempo rozkładu nawozu i uwalnianie wapnia.

Dawki nawozów wapniowych

Dawkę nawozów wapniowych należy ustalić w oparciu o aktualny odczyn gleby i zawartość dostępnego dla roślin wapnia i magnezu. W tym celu wyniki aktualnego odczynu gleby należy porównać do opracowanych zaleceń (tab. 3). Przed zakupem wybranego nawozu wapniowego należy dokonać prostego obliczenia uwzględniającego zawartość czystego składnika (CaO) w danym nawozie. Przykładowo jeżeli analiza gleby średniej wykazuje aktualny odczyn pHKCl 5,3 to oznacza, iż w celu optymalizacji odczynu na tym stanowisku należy wysiać 1,5 tony CaO na hektar. Wybierając kredę nawozową, zawierającą w swoim składzie 50% CaO, w omawianym przykładzie należy wysiać 3,0 tony tej kredy nawozowej na hektar. Na glebach silnie zakwaszonych niekiedy istnieje konieczność rozłożenia procesu wapnowania na dwa kolejne lata, gdyż zbyt duże jednorazowe dawki nawozu wapniowego (zwłaszcza tlenkowego i wodorotlenkowego) są niewskazane.

Tabela 3. Maksymalne dawki nawozów wapniowych stosowane jednorazowo w uprawie roślin jagodowych [Sadowski i in. 1990].

Odczyn gleby pHKCl

Kategoria agronomiczna gleby
Lekka Średnia Ciężka
Dawka CaO w tonach na ha
< 4,5 1,5 2,0 2,5
4,5-5,5 0,75 1,5 2,0
5,6-6,0 0,5 0,75 1,5

 

Regulowanie odczynu najlepiej jest wykonać jesienią, na rok przed planowanym zakładaniem plantacji. W roku zakładania plantacji nawozy wapniowe powinno się wysiewać nie później niż ok. 4-5 tygodni przed sadzeniem roślin. Bezpośrednio po wysiewie wapno należy wymieszać z glebą na głębokość warstwy ornej (zazwyczaj 15-25 cm).

Warto również pamiętać, iż nie łączy się wapnowania z nawożeniem organicznym i mineralnym.

 Zapraszamy do zapoznania się także z poprzednimi artykułami:

Przygotowanie plantacji truskawek do spoczynku zimowego- FILM

Ponowne owocowanie odmian tradycyjnych (tzw. dnia krótkiego)

Zespół Doradcy Jagodowego

 

 

 

Scroll Up